आजचे पंचांग
संपूर्ण हिंदू पंचांग — New Delhi — शनिवार, १८ जुलै, २०२६
पंचांग म्हणजे काय?
पंचांग म्हणजे प्रत्येक हिंदू दिवस ठरवणारी पाच मुख्य अंगे. पूजा, मुहूर्त व दैनिक कामांसाठी वापरले जाते.
ग्रेगोरियन दिनदर्शिकेच्या उलट पंचांग सूर्य व चंद्राच्या गतीवर आधारित आहे.
वैदिक काळापासून वापरात आहे. Bhakti5 अचूक खगोलशास्त्रीय गणितांनी पंचांगाची गणना करते.
विवाह, गृहप्रवेश, नवीन व्यवसाय अशा महत्त्वाच्या कामांपूर्वी पंचांग पाहिले जाते.
पंचांगाची पाच अंगे (पंचांग अंग)
सूर्य व चंद्र यांच्यातील कोनीय अंतरावर आधारित चांद्र दिवस. चांद्र महिन्यात एकूण ३० तिथी — शुक्ल पक्षात १५ (वाढता चंद्र) व कृष्ण पक्षात १५ (घटता चंद्र).
चंद्र ज्या तारकामंडळात असतो ते नक्षत्र. एकूण २७ नक्षत्रे; प्रत्येकाची चाप १३°२०′. शुभाशुभ ठरवण्यासाठी व जन्मनक्षत्रासाठी मुख्य.
सूर्य व चंद्राच्या रेखांशांची (longitudes) बेरीज २७ समान भागांत विभागून योग मिळतो. विष्कम्भ ते वैधृतिपर्यंत — प्रत्येक योगाचा दैनंदिन कामांवर विशिष्ट प्रभाव.
तिथीचा अर्धा भाग. एकूण ११ करणे — ४ स्थिर (शकुनि, चतुष्पाद, नाग, किंस्तुघ्न) व ७ चर (बव, बालव, कौलव, तैतिल, गर, वणिज, विष्टि). विशिष्ट कामांसाठी मार्गदर्शक.
आठवड्याचा दिवस, जो विशिष्ट ग्रहाने शासित असतो. प्रत्येक वारात त्याच्या अधिपती ग्रहाची ऊर्जा — रविवारी सूर्य, सोमवारी चंद्र, अशा क्रमाने.
अधिक माहिती
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
आजचे पंचांग म्हणजे काय?
आजच्या पंचांगात तिथी, नक्षत्र, योग, करण व वार हे पाच घटक असतात. हे दैनिक कामांच्या शुभाशुभ निर्णयासाठी उपयुक्त आहेत.
पंचांगाची गणना कशी केली जाते?
सूर्य व चंद्राच्या अचूक स्थानांवरून (दृक् गणित पद्धत) पंचांगाची गणना होते. लाहिरी अयनांश दुरुस्तीसह स्थाने निश्चित केली जातात. Bhakti5 कोणत्याही बाह्य API शिवाय प्रथम तत्त्वांनी गणना करते.
पंचांगाची पाच अंगे कोणती?
तिथी, वार, नक्षत्र, योग व करण — ही पाचही एकत्रितपणे संपूर्ण चित्र देतात.